Steeds vaker word je meewarig aangekeken als je met cd's uit een platenwinkel loopt (voor zover je die nog kan vinden, tenminste). De "echte" liefhebber snuistert namelijk tussen het vinyl, meneer. Cd's zijn achterhaald. Vinyl is weer helemaal in.
Vals sentiment
Zelf heb ik nog behoorlijk wat vinyl in de garage staan. Meestal dingen die ik uiteindelijk niet verkocht kreeg op rommelmarkten of later via Ebay en Kapaza. En aangezien er voor een platenspeler geen plaats is in de multimediakast - het ding moet nu eenmaal een naam hebben - zijn die platen verhuisd naar een ver verstopt schap in de garage. Al komen ze af en toe nog eens boven en droom ik weg naar een klein kamertje waar die dingen voortdurend rondjes draaiden aan een snelheid van 33 en 1/3 toeren per minuut.
Maar bij nader inzien is dat allemaal vals sentiment. In dat kamertje heb ik me soms mateloos geërgerd aan een hardnekkige tik in een plaat, die ondanks nauwkeurige voorzorgsmaatregelen - alle platen in speciaal daarvoor gekochte, antistatische plastic hoesjes, het stof van elke plaatkant zorgvuldig geveegd met een hooggesofisticeerd (en vrij duur) stofzuigertje, ... - toch steevast verscheen op regelmatig gebezigde lp's. Een tik die me dan de muren deed oplopen. Steeds opnieuw werd je ruw uit je dagdromen gewekt door dat hardnekkige obstakel.
Grootvaders rimpels
"Vinyl is nu eenmaal kwetsbaar en daarin zit hem precies de charme", wordt me dan op het hart gedrukt door verstokte fanaten. Charme, mijn oor! Als je die dingen te lang in de zon liet liggen, kon je ze uiteindelijk als afvoerbuis gebruiken. En het minste stofje was al voldoende om een kras zo diep als de rimpels in het voorhoofd van mijn grootvader te veroorzaken. Daar was echt niet veel charmants aan.
"Maar de hoezen zijn wel veel mooier." Dat klopt. Daaraan valt niet te tornen. De hoezen zijn groter en de bijhorende afbeeldingen zijn dan ook indrukwekkender. Maar let op als de druk op die hoezen te groot werd. Dan zag je meteen ook de vorm van de plaat in de hoes verschijnen. Een cd-doosje (een jewelcase tenminste) kan je nog vervangen, maar met een kartonnen lp-hoes was dat heel wat moeilijker. Menige hoes kwam bovendien los te zitten na intensief gebruik.
Kouder? Warmer?
"De klank is toch veel warmer." Zeker. Als je je platen gebruikt om de open haard aan te maken, moet dat wel lukken. Alhoewel, die dingen smelten gewoon weg. Daar komt niet eens een vlam aan te pas.
Het is uiteraard een mooie omschrijving: 'een warme klank'. Maar of dat echt zo is, is zo subjectief als de pest. Toen ik de overstap naar cd's maakte, heb ik immers helemaal niet opgemerkt dat die muziek plots effectief kouder klonk. Net als al die anderen die dat destijds deden, trouwens. Pas later, als sentimentele zakken herinneringen ophalen, lurkend aan een pijpje, komen dergelijke bedenkingen naar boven.
Al moet ik toegeven dat net die sentimentele redenen de enige goede zijn om nog eens vinyl boven te halen. Maar of je daarom ook zo nodig al je nieuwe muziek op vinyl in huis moet hebben? Serieus blijven, hé!
8 comments
Vinylfrustratie. Ik ken er alles van. Platen waarvan de rand zo scherp is dat ze dwars door de binnen- én buitenhoes snijden. Gespitste oren en vertrokken monden bij het minste spatje (want datt kan een kras betekenen en dan hoor je het de volgende ronde ook, en daarna weer, en knarsetandend een vierde keer,… tot je langs de muren omhoog zou klimmen van razernij).
In mijn specifieke situatie wordt lp’s consumeren nog bemoeilijkt door twee bijkomende factoren: (a) een houten, instabiele vloer (als je hoog genoeg springt, kan je naar het volgende nummer skippen) en (b) de permanente aanwezigheid van twee katten die gebiologeerd door de eigenaardige draaimolen zelf ‘instellingen gaan aanpassen’.
Maar toch – je voelt me al komen – oefent vinyl een bijzondere aantrekkingskracht uit op deze persoon (en bijgevolg op zijn portefeuille). Ik kan niet echt verklaren waarom. Het gebeurt meestal in vlagen. En nee, ik word daar niet voor behandeld.
Ik ben zeker geen ‘nut’ die de sound van vinyl superieur vindt, maar ik kan er wel van genieten en eenmaal ik een lp getaxeerd heb en weet waar gekraak en getik de kop opsteekt, wordt het gewoon deel van de muziek. Ook de grote hoes speelt zeker een rol. Hedendaagse muzikanten stellen hun vinylreleases vaak samen met bijzonder veel zorg. Bij momenten op het onweerstaanbare af.
Op sommige hoezen van nieuwe platen kleeft trouwens een weinig opvallende, maar belangrijke sticker: “This vinyl is accompanied by a coupon that can be used for a limited time to download mp3 audio files of the recordings.” Op die manier koop je de muziek zowel digital als analoog en heb je er ook nog eens het onmisbare artwork bij, goed leesbaar en groot genoeg om de details ervan te kunnen bewonderen.
Wat mij betreft mogen dergelijke Lp3’s het formaat van de jaren ’10 worden. Hopelijk dan met digitale bestanden die steeds mee evolueren met de kwaliteitsnormen voor geluid. Waarschijnlijk is het allemaal maar een fata morgana, die over tien jaar nauwelijks nog zichtbaar zal zijn. Mogelijk is het over tien jaar niet meer zo simpel om aan specifieke stukjes vinyl te raken. Maar in afwachting van iets beters, mogen muzikanten de markt gerust overspoelen met hun lp3’s.
Fabian
Ik begrijp wat je bedoelt, Fabian, maar over die tiks en kraks in platen heb ik me nooit heen kunnen zetten, tot op het maniakale af met als resultaat dat de pla(a)t(en) in kwestie in de vuilbak belandden (vaak overal eigenhandig bekrast of gewoon gebroken). De cd was dan ook een godsgeschenk voor mij en dat is zo gebleven.
Nog steeds voel ik mijn hart een sprongetje maken bij de gedachte naar een platenwinkel te gaan of zelfs maar een cd online te bestellen. Dat fysieke - dat ding vasthouden - is onmisbaar. Hoewel die grote hoezen uiteraard verleidelijk zijn, ben ik al tevreden met een mooi cd-hoesje. Dus die lp3 hoeft voor mij niet, al begrijp ik jouw persoonlijke voorkeur daarvoor wel.
We hebben er hoe dan ook geen pak op, kunnen enkel maar onze persoonlijke voorkeur uitspreken. De markt (en meer bepaald het geld) wikt en beschikt. Wij ondergaan die wet zonder daar ook maar enig (of hoogstens slechts beperkt) impact op te hebben. We zullen dus wel zien wat het uiteindelijk wordt. Jij blijft gewoon vinyl kopen, ik houd het bij cd's.
Tot u spreekt een liefhebber van goed audiomateriaal (maar geen audiofiel!).
Een goeie platenspeler met een verend chassis en een goeie regeling van de naalddruk èn een deksel kan al veel soelaas bieden tegen het verspringen en het stof. Tegenwoordig vind je een Lenco L-75 of L-76 voor €50 als je wat zoekt; dat is één van de beste pickups die ooit gemaakt is.
Maar wat die "warme" klank betreft: dat heeft inderdaad niet zozeer met het vinyl te maken. Mensen vergelijken echter het plastic stereootje met speakertjes van 6cm diameter, waarop ze hun cd's spelen, met een stereo-installatie die destijds tienduizenden franken kostte, waarop die platenspeler aangesloten is. Jammer genoeg heb je tegenwoordig vooral keuze tussen "goedkoop, en maakt veel lawaai", of "peperduur maar klinkt beter". "Betaalbaar en goed" lijkt nog moeilijk te vinden, en heel wat merken zijn gestopt met het maken van goeie stereo's. Jammer, maar misschien een teken aan de wand dat muziek meer en meer iets wordt wat op de achtergrond een beetje meejengelt.
Ach meneer Van Gestel, moet dit nu écht?
Is het écht nodig om mensen die wel graag platen kopen, ja zelfs van nieuwe groepen, te gaan afschilderen als "echte muziekliefhebbers" (enig sarcasme lijkt me hier niet ver te zoeken, quote: 'De "echte" liefhebber snuistert namelijk tussen het vinyl, meneer')?
Al aan gedacht dat dit hetgene is wat de muziekbusiness (en daarbij dan vooral de artiesten, waar het uiteindelijk toch om draait) enigszins een nieuwe schwung kan geven.
Cd's blijken meer en meer te verdwijnen en persoonlijk ben ik niet de grootste voorstander van het (al dan niet legaal) downloaden van volledige platen. Qua klank kan dit dan nog zo optimaal zijn, mij geeft het uiteindelijk toch een ijskoud gevoel als ik het bijbehorende hoesje op mijn schermpje zit aan te staren. Ben ik blij dat ik tenminste nog iets in de hand heb als ik iets gekocht heb . Het is niet voor niks dat groepen zich vaak ook bezighouden met de bijbehorende hoezen, boekjes en dergelijke. Er zit dan ook vaak een persoonlijke touch aan, die ik dan toch weer als meerwaarde ervaar.
Daarenboven: als je vinylplaten koopt zit er tegenwoordig ook steeds vaak een code bij waarmee je dan legaal de nummers nog eens kan downloaden (2 vliegen in één klap lijkt me dan): als je LP stuk is, heb je nog altijd de muziek.
Daarnaast kan je bij vinyl ook nog eens de factor van vluchtigheid van muziek schrappen. Er wordt tenminste tijd gemaakt om een plaat volledig af te luisteren. Dit totaal anders dan bij muziek die op schuffle kan gezet worden of meteen kan doorgespoeld worden naar het volgende nummer (en néé, niet iedereen doet dit ...).
Ah ja, ik ben geen oude zak die met heimwee terug kijkt naar de vroeger jaren waar we blij waren dat we - moe gewerkt van het ploegen op het toch al onvruchtbare land - met een pijp in de mond een plaatje oplegden dat we met de laatste spaarcentjes hadden gekocht. Au contraire: ik ben pas een aantal jaren bezig met het verzamelen van oude én nieuwe lp's (jawel, er zijn nog van die zotten). En tuurlijk gaat er wel eens eentje stuk of komt er een hoogst irritante kras op te staan, maar dat maakt het toch juist zo ECHT! Persoonlijk kan ik enorm pissed off worden van onze vluchtige wegwerpcultuur die alleen nog maar lijkt te consumeren om te consumeren. Iets kapot, klein mankement: 't is niet goed genoeg en vervangen maar. Maar dat terzijde.
In plaats van het kopen van vinylplaten af te kraken, vind ik dat een site als damusic, die zich hopelijk toch opstelt als zijnde voor de muziekverkoop - en ontdekking in het algemeen, zich beter zou bezig houden met deze dan ook te promoten in plaats van dit soort artikels te gaan publiceren. Als bepaalde individuen liever naar de winkel gaan om te snuisteren tussen vinyl in plaats van als een debiel op een knop te drukken om de volgende plaat te downloaden (en weer ja: op het internet heb je ook fantastische zoekmogelijkheden om nieuwe muziek te leren kennen), dan kan ik dat alleen toejuichen.
Maar dat is slechts mijn mening.
Nieuwe reactie inzenden